Je investeert in samenwerking tussen zorg en welzijn. Maar weet je ook of je de juiste inwoners bereikt en daadwerkelijk verschil maakt? Tijdens het webinar ‘Slimmer sturen op wat werkt in de samenwerking tussen zorg en welzijn’ van de RSO Academie op 18 juni liet Marianne Meulepas van INSZO zien hoe data je kunnen helpen om niet alleen terug te kijken, maar vooral betere gezamenlijke keuzes te maken.
Begin niet met een dashboard, maar met de vraag
Samenwerkingsverbanden beschikken vaak over veel gegevens. Toch leiden die niet automatisch tot bruikbare sturingsinformatie. Een belangrijk uitgangspunt uit het webinar was daarom: Bepaal eerst welk gesprek of besluit de informatie moet ondersteunen.
Wil je een aanpak verbeteren, resultaten verantwoorden, een project uitbreiden of de samenwerking duurzaam organiseren? Het doel bepaalt welke informatie nodig is en of daarvoor een dashboard, een periodieke analyse of een eenvoudige rapportage het meest geschikt is.
Gebruik bestaande data slim
Veel vragen kunnen worden beantwoord met gegevens die zorg- en welzijnsorganisaties al vastleggen in hun dagelijkse werk. Daarmee kunnen samenwerkingspartners bijvoorbeeld:
- knelpunten in een proces of verwijzing opsporen;
- onderzoeken of de beoogde doelgroep wordt bereikt;
- verschillen tussen wijken of organisaties herkennen;
- capaciteit en gebruik volgen;
- succesfactoren van een aanpak in beeld brengen.
Extra registreren is dus niet altijd nodig. Bij nieuwe projecten kunnen er echter vragen zijn waarop bestaande registraties nog geen antwoord geven. Ook kunnen nieuwe functies of samenwerkingsvormen nog niet zijn aangesloten op bestaande systemen. Dan is het belangrijk om bewust te bepalen welke aanvullende gegevens echt noodzakelijk zijn.
Datakwaliteit vraagt gezamenlijke aandacht
Onvolledige registraties veroorzaken blinde vlekken. Ook kunnen organisaties verschillende definities of registratiewijzen gebruiken, waardoor gegevens niet zonder meer vergelijkbaar zijn.
Datakwaliteit is daarom niet alleen een technisch vraagstuk. Het vraagt om afspraken tussen de deelnemende organisaties over wat zij registreren, hoe zij dat doen en hoe zij de uitkomsten interpreteren. Een tip van Marianne: maak het dashboard in co-creatie. Dit zorgt ervoor dat een dashboard daadwerkelijk wordt gebruikt, en kan bovendien helpen om de kwaliteit van registraties te verbeteren.
Koppelen op persoonsniveau is niet altijd nodig
Gegevens uit zorg en welzijn kunnen soms op persoonsniveau worden gekoppeld en vervolgens geaggregeerd worden gerapporteerd. Daarvoor gelden duidelijke juridische, organisatorische en technische voorwaarden.
Maar koppeling op persoonsniveau is niet altijd mogelijk, nodig of wenselijk. Afhankelijk van de vraag kunnen ook gegevens op postcode-, wijk- of organisatieniveau voldoende inzicht bieden. De gewenste toepassing bepaalt welke methode passend en proportioneel is.
Van data naar doen
De kern van goede monitoring zit niet in het dashboard zelf, maar in wat samenwerkingspartners ermee doen. De informatie moet een vast onderdeel worden van het gezamenlijke gesprek en de besluitvorming; van Data → Duiden → Doelen → Doen
Samen kijk je naar de uitkomsten, onderzoek je welke verklaringen er zijn, bepaal je wat je wilt veranderen en spreek je concrete acties af. Daarna kijk je opnieuw wat het effect daarvan is.
Voorbeelden als Welzijn op Recept en de Sociale benadering van dementie lieten zien hoe dit in de praktijk kan helpen om doelgroepen beter te bereiken, succesfactoren te herkennen en samen te leren.